БЭЙТАЎН, ТЭХАС. Справа былога беларускага палітвязьня і амэрыканскага адваката Юрася Зянковіча супраць міжнароднай фінансавай кампаніі Wise US Inc. перайшла ў новую фазу. Пасьля некалькіх месяцаў разгляду ў федэральным судзе ЗША спрэчка цяпер разглядаецца ў рамках арбітражнага працэсу перад American Arbitration Association (AAA) — найбуйнейшай арбітражнай установай Паўночнай Амэрыкі.
22 чэрвеня 2026 году Wise падала афіцыйны адказ на патрабаваньне Юрася Зянковіча, а таксама сустрэчныя патрабаваньні, у якіх просіць арбітра спагнаць з заяўніка адвакатскія выдаткі і іншыя выдаткі, зьвязаныя з гэтай справай.
Пра што гэтая справа
Спрэчка ўзьнікла пасьля таго, як Wise заблякавала плацяжы Юрася Зянковіча ў адрас Асацыяцыі палітвязьняў Беларусі, законна зарэгістраванай дабрачыннай арганізацыі ў Летуве, а пазьней цалкам заблякавала ягоны рахунак.
На думку Зянковіча, кампанія выкарыстала беларускае паходжаньне арганізацыі і яе кіраўніцтва як паказьнік павышанай рызыкі, хоць усе неабходныя дакуманты былі прадстаўленыя і ніякіх парушэньняў закону выяўлена не было.
У адказ Wise адмаўляе ўсе абвінавачаньні і сьцьвярджае, што дзейнічала законна і ў межах сваіх унутраных працэдур.
Чаму справа цяпер разглядаецца не ў судзе
14 красавіка 2026 году федэральны суд ЗША для Паўднёвай акругі Тэхасу задаволіў хадайніцтва Wise аб прымусовым арбітражы.
Гэта не азначае, што суд пагадзіўся з пазіцыяй Wise па сутнасьці спрэчкі. Суд не вырашаў, хто мае рацыю і хто памыляецца. Замест гэтага суд пастанавіў, што бакі павінны спачатку прайсьці працэдуру арбітражу, прадугледжаную дамовай Wise.
Федэральная справа застаецца прыпыненай і можа быць адноўленая ў будучыні ў залежнасьці ад вынікаў арбітражу і магчымых далейшых абскарджаньняў.
Што такое арбітраж
Для многіх беларусаў слова «арбітраж» асацыюецца з гаспадарчымі судамі савецкага тыпу. У Злучаных Штатах гэта азначае нешта іншае.
Арбітраж — гэта прыватная форма разгляду спрэчак, якая часта выкарыстоўваецца замест дзяржаўнага суда. Замест судзьдзі справу разглядае незалежны арбітр. Замест судовай залі слуханьні адбываюцца ў рамках працэдуры, арганізаванай арбітражнай установай.
У адрозьненьне ад судовага працэсу:
- няма прысяжных;
- працэдура звычайна праходзіць хутчэй;
- аб’ём раскрыцьця доказаў часта меншы;
- рашэньне арбітра значна цяжэй абскардзіць;
- слуханьні могуць быць менш фармалізаванымі.
Разам з тым арбітр мае права прымаць рашэньні аб адказнасьці бакоў, грашовых кампэнсацыях і іншых формах прававой абароны.
Што такое American Arbitration Association
American Arbitration Association (AAA) была заснаваная ў 1926 годзе і лічыцца найбуйнейшай незалежнай арганізацыяй у ЗША, якая арганізуе арбітражныя і медыяцыйныя працэдуры.
Штогод праз AAA праходзяць дзясяткі тысяч спрэчак паміж кампаніямі, спажыўцамі, работнікамі і іншымі ўдзельнікамі грамадзянскага абароту.
У гэтай справе AAA не будзе прымаць рашэньне па сутнасьці. Роля арганізацыі заключаецца ў адміністраваньні працэсу, прызначэньні арбітра і забесьпячэньні захаваньня працэдурных правілаў. Канчатковае рашэньне будзе прымаць незалежны арбітр, якога выбяруць бакі зь ліку арбітраў, прапанаваных AAA.
Што адбываецца цяпер
6 траўня 2026 году Юрась Зянковіч падаў патрабаваньне пра арбітраж у AAA.
- адмаўляе ўсе патрабаваньні;
- просіць цалкам адхіліць справу;
- заяўляе дзесяць асобных абарон;
- падае сустрэчныя патрабаваньні аб спагнаньні адвакатскіх выдаткаў і іншых выдаткаў.
Такім чынам кампанія ўпершыню перайшла ад абароны да наступальнай тактыкі, патрабуючы фінансавых санкцыяў супраць заяўніка.
Чакаецца, што Зянковіч у бліжэйшыя дні адкажа на прэтэнзіі кампаніі, адмаўляючы ў тым, што ён павінен аплочваць іх адвакацкія выдаткі, і затым запатрабуе адхіліць патрабаваньні кампаніі без разгляду па сутнасьці як увачавідна неабгрунтаваныя.
Што будзе далей
На бліжэйшым этапе бакі будуць праходзіць працэдуру прызначэньня арбітра.
Пасьля гэтага чакаецца:
- першасная працэсуальная канфэрэнцыя;
- вызначэньне графіку справы;
- абмен дакумантамі і доказамі;
- разгляд працэсуальных хадайніцтваў;
- слуханьне па сутнасьці спрэчкі.
Асобным пытаньнем можа стаць сустрэчнае патрабаваньне Wise пра адвакатскія выдаткі і санкцыі.
Зянковіч заяўляе, што будзе аспрэчваць як пазіцыю Wise па сутнасьці справы, так і яе патрабаваньні аб спагнаньні выдаткаў.
Чаму гэта важна
Гэтая справа застаецца адным з нешматлікіх вядомых выпадкаў, калі былы беларускі палітвязень і грамадзянін ЗША спрабуе атрымаць юрыдычную ацэнку дзеяньняў міжнароднай фінансавай установы, якая зьвязала апэрацыі з беларускімі арганізацыямі з падвышанай рызыкай.
Вынік гэтай справы можа мець значэньне не толькі для яе ўдзельнікаў, але і для больш шырокага кола беларусаў, якія пасьля вымушанай эміграцыі сутыкаюцца з абмежаваньнямі ў доступе да банкаўскіх і фінансавых паслугаў.
Кантакт для СМІ:
Юрась Зянковіч
business@ziankovich.com
https://by.bankingblocked.com
Усе асноўныя судовыя і арбітражныя дакуманты па справе публікуюцца на сайце Banking Blocked і яго англамоўнай версіі.