10.03.2026. Справа «Зянковіч супраць Wise» падымае пытаньне фінансавых risk-фільтраў і падтрымкі палітвязьняў

Фэдэральная справа Ziankovich v. Wise US Inc., якая разглядаецца ў Акруговым судзе ЗША для Паўднёвай акругі Тэхасу, працягвае прыцягваць увагу да больш шырокага пытаньня — як сучасныя фінансавыя платформы выкарыстоўваюць сыстэмы рызыкі і санкцыйнага кантролю.

Пазоў пададзены паводле 42 U.S.C. §1981 (забарона незаконнай дыскрымінацыі), фэдэральнага закону аб грамадзянскіх правах, і прадугледжвае разгляд справы з удзелам прысяжных (jury trial).

У цэнтры спрэчкі — сытуацыя, калі міжнародная фінансавая платформа заблякавала невялікі дабрачынны перавод у падтрымку Асацыяцыі палітвязьняў Беларусі, арганізацыі, якая прадстаўляе інтарэсы беларускіх палітвязьняў.

Гаворка ідзе пра вельмі невялікую суму — 5 эўра. Тым ня менш, гэты эпізод стаў падставай для фэдэральнага судовага разбору, які цяпер можа закрануць больш шырокае пытаньне: як працуюць алгарытмы і risk-мадэлі ў сучасных фінансавых сэрвісах.

Фінтэх-платформы выкарыстоўваюць складаныя сыстэмы кантролю рызыкі і санкцыйнага адпаведаньня. Гэтыя сыстэмы прызначаныя для прадухіленьня незаконных фінансавых апэрацыяў, аднак у шэрагу выпадкаў узьнікаюць пытаньні, ці могуць такія алгарытмы выкарыстоўваць геаграфічныя або нацыянальныя маркеры як аўтаматычны сыгнал рызыкі.

У сувязі з гэтым справа «Зянковіч супраць Wise» фактычна закранае больш шырокую праблему: ці могуць фінансавыя сыстэмы ўспрымаць слова «Беларусь» або зьвязаныя з ёй транзакцыі як аўтаматычны risk-фактар?

«Калі фінансавыя алгарытмы пачынаюць успрымаць слова “Беларусь” як аўтаматычную рызыку, гэта можа прывесьці да сытуацыі, калі людзі губляюць доступ да базавых фінансавых сэрвісаў толькі з-за сваёй краіны паходжаньня або грамадзянскай пазыцыі», — адзначыў пазоўнік, адвакат Юрась Зянковіч.

Ён падкрэсьлівае, што справа не датычыць камэрцыйных апэрацыяў або спрэчных фінансавых транзакцыяў.

«Гаворка ідзе пра невялікі дабрачынны плацёж у падтрымку людзей, якіх міжнародныя праваабарончыя арганізацыі прызнаюць палітычнымі зьняволенымі. Таму гэтая справа закранае ня толькі юрыдычныя, але і прынцыповыя пытаньні доступу да фінансавых сэрвісаў», — сказаў ён.

Экспэрты адзначаюць, што падобныя спрэчкі становяцца ўсё больш актуальнымі на фоне росту ролі алгарытмічных сыстэмаў у фінансавым сэктары. Сыстэмы аўтаматычнага кантролю рызыкі могуць уплываць на рашэньні пра доступ да рахункаў, транзакцыяў і фінансавых паслуг.

Справа Ziankovich v. Wise US Inc. працягвае разглядацца ў Фэдэральным судзе Паўднёвай акругі Тэхасу.

Наступным ключавым этапам стане працэсуальны адказ кампаніі-адказчыка ў судзе.